Architectuur
dagen

10  19 
oktober 2021

un-learning

Hedendaagse architectuur in vraag stellen en ontdekken

Beeld je in dat je door de Brusselse straten slentert en de stad met een onbevangen blik bekijkt, als iemand die er nooit gewoond heeft, zonder enige speciale voorkennis of praktische ervaring. Zonder vastgeroeste ideeën noch vooroordelen krijg je de kans je oprecht te verwonderen over de vele gebouwen, pleinen, parken, steegjes en de vele mensen die er gebruik van maken. Je (her)ontdekt de stad als een kind en neemt de tijd om vragen te stellen — Hoe komt dat? Waarom is dit? Wie is dat?

De Brusselse archiweek 2021 neemt het concept van “un-learning” (ontleren) als uitgangspunt om hedendaagse architectuur in de stad te bekijken en in de kijker te plaatsen. Un-learning:

  1. stelt nieuwe manieren voor om, over generaties en achtergronden heen, iets te leren over onze omgeving.
  2. plaatst verwondering centraal.
  3. stelt individuele gewoontes in vraag in het licht van collectieve belangen.
  4. is een bescheiden onderhandeling met vastgeroeste denkkaders en achterhaalde regels.
  5. vereist een onbevooroordeelde kijk of een “beginner’s mind” .

De wetenschap dat een klimaatcrisis zich momenteel voltrekt, en zelfs in een stroomversnelling geraakt, zorgt ervoor dat de manier waarop wij onze planeet bewonen, verandert. Hoe kan hedendaagse architectuur deze veranderingen ondersteunen en betekenisvol of zelfs aangenaam maken? En welke gewoontes in de praktijk van de architectuur zelf moeten we aan “un-learning” onderwerpen als reactie op deze nieuwe omstandigheden?

Het team van curatoren van 51N4E heeft, samen met een groep Brusselse en buitenlandse adviseurs, een driedelige structuur ontwikkeld om deze kwestie tijdens de archiweek van 2021 te onderzoeken. Voor het programma van de archiweek worden de drie aspecten als volgt opgedeeld:

Projecten

Architectuur en omgevingen die de gebruikers, eigenaars en bezoekers ondersteunen en inspireren om gewoontes af te leren en te veranderen. We kijken naar een reeks Brusselse projecten die als voorbeeld kunnen fungeren, dankzij hun benadering van eigendom, flexibiliteit en vermogen om mensen samen te brengen en elkaar te ontmoeten.

Eigendom

Projecten die de gekende vormen van eigendom in vraag stellen en experimenteren met nieuwe soorten van eigenaarschap. In de zoektocht naar betaalbaarheid, (bio)diversiteit, een gevoel van samenhorigheid of een gedeelde identiteit, maken nieuwe bouwpraktijken hun opwachting, die uiteindelijk tot nieuwe gebouwen en omgevingen leiden.

Flexibiliteit

Projecten die experimenteren met een wisselend programma. Gebouwen, zowel oude als nieuwe, als open structuren die meerdere toepassingen kunnen hebben. In tegenstelling tot architectuur die wordt ontworpen voor een specifiek programma, hebben deze projecten en open einde, en laten ze ruimte voor telkens nieuwe invullingen.

Samen komen

Projecten die mensen inspireren om samen te komen in de stad: om te vieren, te protesteren, te spelen, te zorgen, te werken, of om in de menigte op te gaan. Brussel telt een aantal plaatsen waar mensen van allerlei sociale groepen elkaar ontmoeten in nieuwe of oude gebouwen die een andere bestemming kregen.

We nodigen iedereen uit om deel te nemen aan de rondleidingen in de geselecteerde projecten tijdens het weekend van 16 en 17 oktober.

Participanten

Vijftien Brusselaars, van 8 tot 48 jaar oud en met verschillende etnische en geografische achtergronden, werden via een projectoproep betrokken bij de voorbereidingen aan de archiweek. Begeleid door de curatoren namen zij op 28 en 29 augustus deel aan een tweedaagse workshop. Ze bezochten enkele geselecteerde projecten en vertaalden hun indrukken in een gezamenlijke installatie: een groot model van Brussel, met als titel “a city for me, a city for us”. Op woensdag 13 oktober zullen zij op de openingsperformance van de archiweek deze installatie samen met de curatoren voorstellen.

Spelen

Een reeks ludieke activiteiten rond architectuur in de stad, op touw gezet door partnerorganisaties. De formats zijn eenvoudig en stimulerend — wandelingen, performances en activiteiten waaraan iedereen kan deelnemen met de bedoeling onbekende hoekjes in en verhalen over Brussel te ontdekken. Deze activiteiten vinden plaats van zaterdag 9 tot zondag 17 oktober op verschillende locaties in de stad.

Credits

Concept: Roxane Le Grelle, Dieter Leyssen, Alessandro Cugola, Chloé Nachtergael

Advies: Aya Akbib, Arya Arabshahi, Oscar Broeckhoven, Gianmarco Causi, Seppe De Blust, Eva De Bruyn, Flore Fockedey, Yann Gueguen, Sotiria Kornaropoulou, Giulia Massenz, Wim Menten, Mickaël Minghetti, Mathilde Pecqueur, Rohan Patankar, Freek Persyn, Sebastien Roy, Harold Vermeiren, Kevin Westerveld

Textiel ontwerp: Emma Bourguignon en Eff Libilbéhéty

Participanten: Emma Bourguignon, Zoe Brennan, Gaia Carabillo, Diana Dede, Kalem Di Domenico, Rodrigo Garcia, Eff Libilbéhéty, Kimon Persyn, Zoë Persyn, Eva Petráková, Anastasia Shibanova, Linn Tramm, Julia Wielgus and Xabier Wins

Assistantie: Milenca Persoons, Aya Akbib, Sophie Brewaeys

Fotografie: Sepideh Farvardin

© Sepideh Farvardin